Res Publica

About this journal  

We are temporarily suspending the printing of journal issues, due to the measures taken to combat the Coronavirus (COVID-19). When delivery becomes available again, we will resume the printing and sending of the journal issues previously missed. All articles of each new journal issue will be made available digitally via this online journal platform. In addition, we will include a link to the PDF of the full issue. Subscribe to the email alerts for this journal here to receive notifications when a new issue is at your disposal.

Issue 4, 2008 Expand all abstracts

Euroscepticisme in België

Economische belangen, culturele identiteit en politiek wantrouwen

Keywords Euroscepticism, interests, identity, trust
Authors Koen Abts, Dirk Heerwegh and Marc Swyngedouw
AbstractAuthor's information

    This article tries to analyse and improve the individual-level approaches to the study of public Euroscepticism in Belgium. In recent literature, three approaches focusing on instrumental, cultural and political cues can be distinguished. First, the utilitarian approach associates Euroscepticism with economic interests. Second, the cultural approach draws on cultural attitudes and affective identities. Third, the political approach associates support for European integration with political effi cacy and institutional trust. Drawing upon Belgian data from the IntUne Project 2007, the results show that negative evaluations of the benefits of European membership, social distrust in European fellow citizens and institutional distrust in the EU are the most important determinants of Euroscepticism, while education, national attachment, exclusive identity and political powerlessness have a minor impact.

Koen Abts
Koen Abts (1975) is vrijwillig medewerker aan het Centrum voor Sociologisch Onderzoek van de KULeuven. Hij bereidt een proefschrift voor over de etnopopulistische politiek van het ressentiment. Zijn onderzoeksinteresses liggen op het vlak van ressentiment, etnocentrisme, politiek cynisme, extreemrechts stemgedrag en populisme.

Dirk Heerwegh
Dirk Heerwegh (1977) is deeltijds docent aan het Centrum voor Sociologisch Onderzoek van de KULeuven en postdoctoraal onderzoeker van het FWO Vlaanderen. Zijn onderzoek situeert zich op het domein van survey-methodologie en statistische analysemethoden.

Marc Swyngedouw
Marc Swyngedouw (1956) is gewoon hoogleraar aan het Centrum voor Sociologisch Onderzoek van de KULeuven. Hij is directeur van het Instituut voor Sociaal en Politiek Opinieonderzoek (ISPO). Zijn onderzoeksinteresses omvatten politieke sociologie, verkiezingsonderzoek, extreemrechts stemgedrag, waardenonderzoek en etnische minderheden.

Parlementaire circulatie in de Belgische Kamer van volksvertegenwoordigers, 1831-2008

Keywords Belgium, parliament, legislative careers, legislative turnover
Authors Frederik Verleden and Christophe Heyneman
AbstractAuthor's information

    This article examines legislative turnover and parliamentary career length in the Belgian Chamber of Representatives since Belgian independence in 1831. Early on a stable representative elite emerged, characterized by a relatively low turnover and an average parliamentary career of nearly ten years. This pattern has changed substantially in the second half of the twentieth century. The average career length in the Chamber is nowadays historically low, due to some extent to the practice of level-hopping. The distribution of career lengths is at the same time highly asymmetrical. The literature on parliamentary careers and turnover suggests three major explanatory variables: regime change, the evolution of political parties and of the institutional framework. In the Belgian case institutional reform and regime change generated merely temporary effects. The same goes for the rise of the organised mass party at the end of the 19th century. The drop in average career length after the Second World War corresponds with a tighter hold of political parties on the selection process of parliamentary candidates.

Frederik Verleden
Frederik Verleden (1980) werkt als assistent aan het Centrum voor Politicologie van de KULeuven. Zijn voornaamste onderzoeksthema’s zijn: Belgische parlementaire geschiedenis en fractiewerking.

Christophe Heyneman
Christophe Heyneman (1979) studeerde af als licentiaat Politieke Wetenschappen aan de KULeuven en werkt momenteel als attaché in het Brussels Hoofdstedelijk Parlement.

Tactisch steekspel of tijdverspilling? Strategische meerjarenplanning in Vlaamse gemeenten

Keywords Strategic planning, local government, rationalism, logic incrementalism
Authors Thomas Block, Koenraad De Ceuninck, Herwig Reynaert e.a.
AbstractAuthor's information

    Nowadays, municipalities form strategies and interact with the challenges and opportunities offered by the context in which they operate. From now on, Flemish municipalities are even obliged by the municipal decree to draw up a multiannual strategic plan (albeit in a transitory phase for the current legislature). That plan must formulate a coordinating strategy for the municipality and must contain guidelines for policy. In our contribution we want to examine on the one hand the particular meaning of this strategic plan for local governments. Which contents are given to these plans? How did these plans came about? What is the further course of these plans? What is the possible infl uence of local finances? Etc. On the other hand, we also want to take a broader look: how do we place the strategic plan in the light of the challenge of broader strategy formulation and decision-making which plays a vital role in contemporary local government?
    Starting from a case study in the city of Kortrijk that incorporates both research perspectives, we consecutively conduct an exploring study into this young practice of strategic planning in all Flemish municipalities. Thereby we use in both cases opinion research by interviewing/surveying some key actors (politicians and/or civil servants). They help us to (re-)construct a provisional picture of the contents, the lay out and the future possibilities of strategic plans in contemporary local government.

Thomas Block
Thomas Block (1973) is licentiaat sociologie en wetenschappelijk medewerker aan de vakgroep politieke wetenschappen van de Universiteit Gent. Hij is verbonden aan het Centrum voor Lokale Politiek (CLP) en aan het Centrum voor Duurzame Ontwikkeling (CDO). Hij heeft onderzoekservaring op het vlak van strategische planning in Vlaamse steden, besluitvorming op lokaal niveau en indicatoren voor duurzame stedelijke ontwikkeling. In de voorbije jaren coördineerde hij binnen het CDO het project ‘Stadsmonitor voor leefbare en duurzame Vlaamse steden’. Momenteel werkt hij aan een proefschrift over besluitvorming bij Vlaamse stadsprojecten.

Koenraad De Ceuninck
Koenraad De Ceuninck (1981) is wetenschappelijk medewerker aan de vakgroeppolitieke wetenschappen van de Universiteit Gent. Hij is verbonden aan het Centrum voor Lokale Politiek. Daar bereidt hij een proefschrift voor over de politieke besluitvorming met betrekking tot de gemeentelijke fusies van 1976. Zijn onderzoeksinteresse gaat vooral uit naar lokale politiek en in het bijzonder schaal, besluitvorming en hervormingen op lokaal vlak.

Herwig Reynaert
Herwig Reynaert (1966) is hoogleraar aan de vakgroep politieke wetenschappen van de Universiteit Gent. Hij is tevens voorzitter van het Centrum voor Lokale Politiek. Zijn onderzoek richt zich op de (vergelijkende) lokale politiek. Lokale politieke elites, hervormingen aan het lokaal bestuur, burgerparticipatie, tevredenheidsonderzoek op lokaal vlak... behoren tot zijn interessedomeinen.

Kristof Steyvers
Kristof Steyvers (1979) is docent aan de vakgroep politieke wetenschappen van de Universiteit Gent. Hij is verbonden aan het Centrum voor Lokale Politiek. Zijn onderzoek richt zich op de lokale politiek met in het bijzonder vergelijkende lokale politiek, lokaal politiek leiderschap, hervormingen aan het lokaal bestuur, partijen en verkiezingen op lokaal vlak en stadspolitiek als interessevelden.

Tony Valcke
Tony Valcke (1966) is historicus en assistent aan de vakgroep politieke wetenschappen van de Universiteit Gent. Hij is verbonden aan het Centrum voor Lokale Politiek en de Urban Policy Research Group van de Ghent University Association. Eerder publiceerde hij onder meer over politieke elites, provincieraadsverkiezingen, (de provinciale) politieke instellingen en besluitvorming. Hij bereidt een proefschrift voor over de gouverneurs in België en de commissarissen van de koningin in Nederland.

De preventiestaat

Authors Herman van Gunsteren
Author's information

Herman van Gunsteren
Herman van Gunsteren (1940) is emeritus hoogleraar politieke theorieën en rechtsfilosofie aan de Universiteit Leiden. Hij publiceerde veelvuldig over thema’s als burgerschap en democratische rechtsstaat, waaronder de boeken Gevaarlijk Veilig (Van Gennep, 2004) en Vertrouwen in Democratie (Van Gennep, 2006). Hij werkt momenteel aan een boek over het onderwerp van het essay in dit nummer.

Politieke wetenschappers politiek betrokken?

Authors Philip van Praag, Peter Van Aelst, Ruud Koole e.a.
Author's information

Philip van Praag
Philip van Praag (1949) is universitair hoofddocent politicologie aan de Universiteit van Amsterdam. Hij houdt zich voornamelijk bezig met politieke partijen, verkiezingscampagnes, politieke communicatie en referenda.

Peter Van Aelst
Peter Van Aelst (1974) is postdoctoraal onderzoeker van het FWO (Vlaanderen) aan de Universiteit Antwerpen. Zijn onderzoek situeert zich in het brede domein van de politieke communicatie. Momenteel is hij tijdelijk verbonden aan de University of Washington (Seattle) en vanaf februari 2009 aan het departement politieke wetenschappen van de Universiteit Leiden.

Ruud Koole
Ruud Koole (1953) studeerde geschiedenis in Groningen en politieke wetenschappen in Parijs. Hij is als hoogleraar politicologie verbonden aan de Universiteit Leiden en is er momenteel tevens voorzitter van het departement Politicologie. Zijn onderzoek concentreert zich op het Nederlandse politieke stelsel, Nederlandse politieke geschiedenis en op de vergelijkende studie van politieke partijen. Van maart 2001 tot december 2005 was hij landelijk voorzitter van de PvdA; in 2007 vervulde hij die functie ook kortstondig als interim-voorzitter.

Wouter Beke
Wouter Beke (1974) studeerde Politieke Wetenschappen en Sociaal Recht en is doctor in de Sociale Wetenschappen. Na 8 jaar gewerkt te hebben als onderzoeker aan de Leuvense universiteit, werd hij in 2004 schepen en Senator voor Cd&V. Hij is voorzitter van de Senaatscommissie Financiën en Economie. Sinds 2003 is hij nationaal ondervoorzitter van CD&V. Regelmatig publiceert hij boeken of artikelen in tijdschriften over het politieke gebeuren.

Rien Rouw
Rien Rouw (1965) is senior adviseur kennis bij de rijksoverheid. Daarnaast is hij gastonderzoeker bij de Nederlandse School voor Openbaar Bestuur. Eerder werkte hij bij de Algemene Rekenkamer en bij de Raad voor Maatschappelijke Ontwikkeling (RMO). Bij de RMO schreef hij mee aan adviezen en publiceerde hij artikelen over uiteenlopende thema’s als geweld, waarden en normen, opvoeding, zorg, media en de verhouding tussen overheid en samenleving.